07 mei 2007
Krabbelen op weblog
Regelmatig krijg ik reacties op mijn weblog van "Ik had graag een krabbeltje achtergelaten, maar het lukte niet." of "Ik heb geen google-account..." Ik weet dat 't er allemaal een beetje ingewikkeld uitziet, maar 't is echt niet zo moeilijk. Laat gewoon een tekstje achter in 't witte vlak, klik anoniem aan en druk op versturen! En klaar is kees en je maakt een Zuid-Afrikaan heel gelukkig...
Bovendien heb ik besloten alle weblogs in een boekje voor mezelf te bundelen, dus als je daar in wilt komen is dit je uitgelezen kans.... Ook wil ik mijn weblog graag voortzetten na mijn verblijf hier in Zuid-Afrika, dus ben ik heel benieuwd naar jullie op -en aanmerkingen....
Lieve groet uit Kaapstad en CHUP CHUP
Gerard
Jippie, ik mag nog 3 maanden blijven
Het tompoes-mysterie is opgelost
Hoe de overdracht van de naam op het gebakje precies is verlopen is niet bekend. Wel weten we dat de kleine generaal Tom Pouce in zijn shows een act gaf waarin hij Napoleon uitbeeldde. In verschillende landen in Europa bestaan gebakjes die iets van de Nederlandse tompoes weg hebben, en die op de een of andere manier Napoleontische connotaties hebben (zie daarvoor onder het kopje 'Verspreiding en verwantschappen').
Om de zaak nog wat ingewikkelder te maken: Tom Pouce is ook de Franse naam van de held van het sprookje Daumesdick, opgetekend door de gebroeders Grimm. Dit verhaal gaat over een heel klein jongetje dat door twee boeven wordt gestolen om hen te helpen bij inbraken. Daarnaast kennen we het sprookje van Charles Perrault over le petit Poucet die met broodkruimels en zevenmijlslaarzen in de weer is. In de Lage Landen worden beide kereltjes Klein Duimpje genoemd."
06 mei 2007
Bevrijding in Zuid-Afrika
In ieder geval maken we hier in Zuid-Afrika ook een periode van feest –en herdenkingsdagen door. Op 27 april werd stilgestaan bij de eerste democratische verkiezingen in Zuid-Afrika op 27 april in 1994 en 1 mei was het natuurlijk de Dag van de Arbeid (wat hier een vrije dag is). Een dag van vrijheid dus op 27 april… En aangezien deze dag toch niet zo heel ver in het verleden ligt kreeg ik niet de indruk dat deze dag nu echt grote impact op de mensen had hier. Misschien ervaren veel mensen de vrijheid nog niet in hun eigen leven??? In het centrum van Kaapstad spelen bandjes, president Mbeki houdt een toespraak (waarin hij een appel doet op iedereen om iets te doen aan het hoge criminaliteitscijfer in dit land), maar de mensen ervaren deze dag toch vooral als een vrije dag, een mogelijkheid om even lekker thuis te “hangen”, even een dvd te kijken of even te gaan shoppen…
Een prachtige cartoon over de betekenis van deze dag kwam ik tegen in één van de lokale krantjes.
Nu moet ik bij dit verhaal wel aangeven dat Freedom Day dit jaar nu niet echt een dag was om er op uit te trekken. De regen stortte voor het eerst gedurende een hele dag uit de lucht. Ook de regen had zijn vrijheid gevonden zullen we maar zeggen… Tja, het is herfst in Zuid-Afrika. Maar anders dan in Nederland duren de bewolkte en regenachtige dagen op z’n hoogst twee dagen achter elkaar. En daarna breekt altijd de zon weer door en is het hier zomaar weer dertig graden, waardoor alleen de vroege ochtenden en de avonden en nachten frisjes blijven. Door de droogte zijn er bovendien niet zoveel kleurschakeringen als in Nederland in het najaar en de vogels blijven fluiten alsof het hoogzomer is. Diverse bloemen bloeien rustig verder en mensen halen opgelucht adem dat de eerste regen toch is gevallen. Het zorgt ervoor dat de vaak schaarse watervoorraad voor de hete zomerperiode weer een beetje op peil wordt gebracht.
Voor mij komt de regen soms ook goed uit. Onlangs moest ik namelijk de gang maken naar het Departement van Home Affairs in Kaapstad om mijn visum te verlengen met 3 maanden. Een eenvoudige handeling zou je denken, maar van tevoren was ik al gewaarschuwd dat het niet allemaal niet zo gemakkelijk zou gaan. Het ministerie van Home Affairs staat hier namelijk bekend als één van de traagste en meest slecht georganiseerde departementen. (niet voor niets is er een commissie ingesteld die momenteel het functioneren van dit departement onderzoekt.) Lange wachtrijen en langslepende procedures zouden mij te wachten staan voor het binnenslepen van die ene felbegeerde stempel. Een aangezien ik niet – zoals aanbevolen – al om kwart over zeven bij het departement stond vreesde ik ’t ergste. Maar ’t viel niet tegen. Bij regen blijven veel mensen thuis hier en dus was ik meteen aan de beurt. Maar daarmee was ik er nog niet. Ik was enkele dagen te laat en moest daarom ter plekke een brief schrijven met een geldige reden waarom ik niet eerder was gekomen. Daarna moest de beambte kopieën van verschillende papieren van mij maken. En dat kost wat tijd. Verschillende keren zag ik hem voorbij lopen, maar niet om mijn papieren terug te brengen. Al met al duurde het een half uurtje voordat ik mijn papieren terughad en we alles konden afhandelen. In totaal was ik aan dit visumverzoek twee uur kwijt, wat nog erg meevalt… Maar de felbegeerde stempel heb ik nog niet binnen. Het verzoek wordt eerst naar Pretoria (hoofdstad) gestuurd, waarna ’t weer wordt teruggestuurd zodat ik mijn stempeltje kan komen halen. Tja, je geduld wordt hier wel op de proef gesteld, maar goed: die Zuid-Afrikaanse eigenschap begin ik me nu wel eigen te maken…
Het blijft toch gek hoe snel je eigenlijk toch al went aan het leven en het straatbeeld in een land. Zo is het voor mij al heel gebruikelijk om ervoor te zorgen ’s avonds op tijd thuis te zijn en er zeker niet alleen op uit te trekken. Het is gewoonweg niet veilig op straat en overvallen zijn hier iedere dag aan de orde. Maar hoewel je alert blijft, je laat je leven er niet door leiden. Ook verbaas ik me niet echt meer over de veiligheidsmaatregelen die mensen hebben genomen. “Die plaas” is omgeven door hekken met prikkeldraad en ’s avonds hebben we sinds enkele maanden een nachtwaker – een jongen uit de township Vrijgrond, die op deze manier nog wat geld bijverdient. De bewaker was nodig, omdat de telefoonlijnen (die hier nog boven de grond zijn) erg gewild zijn vanwege het koper. En zo zat “die plaas” al enkele keren zonder telefoonverbinding… Omdat de avond toch vaak kort is en ik steeds vaker eerder mijn nest induik, biedt de vroege ochtend mij de mogelijkheid om mijn conditie wat bij te werken. Sinds mijn verjaardag probeer ik drie keer per week naar het strand te fietsen om daar even te gaan rennen. En het rennen in het stugge zand gaat steeds beter, maar helaas heb ik bij één van mijn runs deze week een blessure aan mijn voet opgelopen. Hij is behoorlijk opgezwollen en deze week bleef het werken aan mijn conditie dus even liggen. Maar goed, gelukkig kan ik wel genieten van de prachtige plaatjes die ik in de ochtend op het strand schoot. Het bizarre aan deze blessure is wel, dat ik voor de website van Ubuntu Ministries juist iets met voetafdrukken probeerde te doen om de zoektocht naar gemeenschap te verwoorden. Nou ja, een gekneusd voetje kan er ook wel tussen…
“The whole concept of Ubuntu is about humanity, being one family, and that family is encouraged to live with love, with compassion, with tolerance, with patience, with support, togetherness, broterhood, sisterhood. Ubuntu attemps to adress conflict and misunderstandings.”
Deze week zal ik in ieder geval een bezoek brengen aan Joy for Life, een inloophuis voor HIV-positieve mensen en hun familie. Er is daar beperkte 24 uurs zorg en daarnaast biedt Joy for Life workshops, informatie, counseling, creatieve activiteiten en diverse alternatieve therapieën. Het meest speciale aan Joy for Life is misschien wel dat ze de nadruk probeert te leggen op het “leven” en niet op de vaak naderende dood. Connie en Adrian hebben ook voor Joy for Life gewerkt en nemen nu nog vaak mensen uit hun eigen gemeenschap mee naar deze instelling, om ze in contact te laten komen met HIV/AIDS geïnfecteerden.
Tenslotte een tekstje, dat ik in de Kaapse Pos aantrof en die HIV met wat humor verwoordt:
“This is John.
His father is an alcoholic
His mother is a prostitute
His brother is a hijacker (autodief)
His sister is addicted to drugs
The only positive thing in his life is HIV…"
22 april 2007
Een week van emoties
“Verjaarsdag” vieren in Zuid-Afrika
Het voelt weer als in mijn jonge jaren, toen partijtjes geven op je verjaardag een heel gebruikelijk iets was: pannenkoeken werden gebakken, spelletjes gedaan, een middagje bowlen, schaatsen, etc. werd gepland en uiteraard koos de jarige het menu voor die dag uit. De laatste jaren voel ik me weer als een jonge god: vorig jaar mondde dit uit in een themafeest, die het thema “Theater van het leven” meekreeg (foto’s zijn ze zien op www.gerardthegreat.hyves.net
of www.gerardspalace.spaces.live.com): mijn film van het leven was te zien en het spel Party & Co kreeg wel een heel erg speciaal en persoonlijk karakter. Dit jaar kreeg mijn 29e “verjaarsdag” extra glans, omdat ik het hier in Zuid-Afrika mocht vieren. Wel een gekke belevenis! Op zoek naar een Zuid-Afrikaanse manier van verjaardag vieren stuitte ik er al snel op dat het verjaren niet echt iets groots hier is. En dus besloot ik het maar enigszins op de Hollandse manier aan te vangen: met een grote chocoladetaart met voor het eerst sinds mijn jonge jaren weer (29) kaarsjes en zelfgemaakte muffins. De muffins deden het goed hier; de chocoladetaart wordt door mijn Zuid-Afrikaanse vrienden te zoet bevonden en dus zitten Connie en ik hier samen nog steeds iedere dag aan de taart te peuzelen…
Hoe steek je 29 kaarsjes in de juiste volgorde aan?
Terwijl we zo aan het genieten waren van al het lekkers, stroomde ook de verjaardagspost binnen en liet een blik op mijn mail, hyves, mobiel en weblog mij weten dat mijn verjaring niet zonder aandacht voorbij zou gaan. “Baie dankie” voor al jullie kaartjes, mail, telefoontjes en sms! Hier zo op afstand besef je nog meer hoe belangrijk deze persoonlijke noot kan zijn! Mijn “verjaarsdag” zou ’s avonds ook een Zuid-Afrikaans tintje krijgen door middel van een traditionele braai. Ik had mijn huisgenoten gevraagd vooral hun vrienden allemaal uit te nodigen. En eigenlijk leek alles in kannen en kruiken, maar in Zuid-Afrika verloopt alles niet altijd volgens afspraak. ’s Avonds bleken mensen begrepen te hebben dat de braai zaterdag zou zijn. Kortom, de braai werd een – vluchtig in elkaar gedraaid - gezellig diner met 6 personen, die als eindconclusie meekreeg: morgen zetten we het “verjaarsweekend” door met de aangekondigde braai... Maar jullie voelen ’t al aankomen: ook zaterdag was er geen braai, dus heb ik mezelf maar beloofd dat de volgende braai mijn verjaardagsbraai is…
Connie, uncle "koster" Tommie, Adrian aan een geslaagd diner
De zaterdag gaf wel een ander internationaal tintje aan het “verjaars”-weekend. Elad – een Israëlische jongen die we in de Drakensbergen hadden ontmoet tijdens onze reis door Zuid-Afrika – kwam mij in Kaapstad opzoeken en trakteerde me op tapas in een Cubaans restaurantje in Kalk Bay, waar onder toeziend oog van "Lenin himself" een live-bandje stond te spelen.
Cubaanse taferelen in Kaapstad
Ja Lenin, kjk me maar 's recht in de ogen....
’s Avonds werd van het braaifeestje een “snaai-feestje” gemaakt en deden we ons tegoed aan chips, taart en alles wat er nog maar in huis was. Ook werd er nog kip verorberd, wat bijna nog fatale consequenties had. Ficky liet per ongeluk de oven aanstaan met daarin de bak met olie, waarin de kip was gebakken. Een brand was het gevolg en even stond het huis met rook, maar gelukkig waren we er op tijd bij en konden we grote schade voorkomen. Anders had mijn “verjaars-weekend” wel een erg vlammend karakter gekregen.
Zondagochtend ging ik naar de kerk, wat voor mij hier vooral een ontmoetingsplek is. Hier tref je toch vooral de mensen aan waarvoor en waarmee je werkt. Het aardige aan de kerkdienst is dat er iedere week aan het begin van de dienst wordt gevraagd of er iemand jarig is geweest of dat er andere bijzondere gelegenheden waren. Nu was ik aan de beurt en werd er voor mij een zegen uitgesproken voor het komende jaar en werd ik vervolgens door een groot gedeelte van de gemeente gefeliciteerd. Tja, ik ben echt jarig geweest dit weekend! Op naar de dertig…Of zoals Adrian het verwoordde in het boek, dat hij en Connie me gaven: “Op jou verjaarsdag, sterkte en veel plesir op pad na jou 30e jaar! (let vooral op het woordje “”na” en denk ’s na over de vraag aan welke periode Afrikaners en Nederlanders hiermee refereren.)
Baby rape
“I’m not a bad mother. I got a boyfriend who built us a shack (krot) to sleep in and I wash my child every day and make sure she’s never cold of hungry. But then we had a fight and my boyfriend waited for me to go to the shop. That’s when he pushed his penis into my baby. One day I waited outside the door and when I heard the baby moaning, I went back inside. He took his hand off the child’s mouth and pulled up his pants. He said if I don’t like it, we can both voetsek and go and sleep under a bridge where we belong.”
Een schokkend relaas, dat ik deze week las in de Zuid-Afrikaanse kranten. Een verhaal, dat je eigenlijk niet kan en wil geloven. Je hoort mensen er hier over praten, maar je kan er met je hoofd niet bij dat het verkrachten van een baby hier op grote schaal voorkomt. Maar in de maand februari werden er bij de politie in Kaapstad 139 aangiftes gedaan van seksueel misbruik van kinderen onder de vijf jaar. En dan hebben we het dus alleen over de aangiftes die gedaan worden. Het schokkende aan deze gebeurtenissen is dat het vaak bekenden (vader, vriend van moeder, opa, oom) van het kind zijn, die de agressie vanwege hun economische en sociale positie afreageren op het kind. De moeder kan vaak niets doen, omdat ze afhankelijk is van de dader… En organisaties krijgen weinig grip op deze gebeurtenissen, omdat het vooral bij mensen thuis plaatsvindt. Het laat bij mij veel ongeloof en weerzin achter, zeker toen in de kerk hetzelfde onderwerp naar voren kwam en ik er weer aan werd herinnerd. Het vindt hier echt plaats, hier bij mij om de hoek…
Steeds meer wordt mij duidelijk dat er hier (maar zeker niet alleen in Zuid-Afrika) een koerswijziging ingezet moet worden in de mentaliteit van mensen, van de gemeenschap. Alleen “wij” kunnen ervoor zorgen dat de verkrachtingen van baby’s en kinderen voorkomen worden. Maar zijn we nog wel verbaasd als we dit soort verhalen horen? En durven we op mensen af te stappen of wenden we liever ons hoofd af en gaan we verder met ons eigen leven? De tendens is steeds meer dat we ons afkeren van de mensen om ons heen en onze eigen koers varen. En daarmee glijdt onze samenleving steeds verder af en geven we onze kinderen niet het juiste voorbeeld… Deze gedachten vloeien voort uit bedenkingen die uncle Willy Newhoudt – een bevlogen man, die er onder meer met andere kerken voor heeft gezorgd dat het geweld tussen bendes in de wijk Lavender Hill in de jaren negentig bezworen werd – in de kerk gaf om mensen daarmee weer te betrekken bij de gemeenschap en vooral tot de zorg voor onze kinderen. Een boodschap, die ons in mijn opinie allemaal aan het denken kan zetten… We moeten ons zelf vragen stellen en proberen daarop een passend antwoord te vinden.
Het stellen van vragen is eigenlijk de “main task” van de organisatie Ubuntu Ministries. Met als achterliggen doel: Mensen weer aan het denken zetten en daarmee wellicht stigma’s (rondom bijvoorbeeld AIDS) te doorbreken:
Waarom gaat de verspreiding van HIV/AIDS in Zuid-Afrika nog altijd zo snel door ondanks de vele goed bedoelde acties, interventies en de grote sommen geld?
Waarom zijn vooral mensen die niet HIV+ zijn zo druk bezig met plannen en projecten, voor die anderen?
Waarom is seks zo’n taboe in Zuid-Afrika en seksualiteit zo kwetsbaar?
Waarom kom je in een andere wereld terecht als je ziek bent?
Zomaar enkele vragen die naar boven kwamen bij een brainstorm over het invullen van een website voor Ubuntu Ministries. Vragen, die mij ook weer aan het denken zetten. Want hoe open ben ik eigenlijk zelf over mijn seksualiteit? En wat zijn dan de redenen om hier wel of niet open over te zijn? Een andere vraag, die me raakte is vooral de vraag waarom je in een andere wereld terecht komt, als je ziek bent. Waarom ga je iemand ineens anders behandelen omdat hij/zij ziek is? Interessante en essentieel, waar ik nu geef passend antwoord op heb en die er misschien ook niet zijn. Maar moet je daarom de vraag ook niet opwerpen?
Cricket – Zuid-Afrika in halve finales
Tenslotte wil ik toch ook nog even stilstaan bij het cricket. Langzamerhand krijgt het mij ook in zijn greep en sta ik bijna te juichen bij de wickets en boundaries van de “the proteas” (bijnaam van het Zuid-Afrikaanse team naar de struik, die mooie grote bloemen draagt, de nationale trots van Zuid-Afrika). Engeland werd afgelopen dinsdag in “slechts zeven uur” tot gort verpulverd, waardoor Zuid-Afrika zich door het oog van de naald toch nog plaatste voor de halve finales. Komende dinsdag staat Australië te wachten… Het is bijna zo spannend als de Nederlandse voetbalcompetitie!
16 april 2007
Herfstig Kaapstad & het begin van een website
Nieuws uit Zuid-Afrika
Terwijl jullie daar volop van de zomer genieten, begint de herfst hier toch wel echt huis te houden. Vooral hier in de Western Cape begint het toch wel frisjes te worden door de koele zeewind (terwijl het toch nog gewoon 21 graden is). Een korte broek is er niet meer bij en de afgelopen dagen werd ik zelf geveld door het buikgriepvirus dat hier in Zuid-Afrika heerst. Donderdagochtend hoorde ik over dit virus op de radio; ’s avond had ik het al te pakken. Wat een snelle uitwerking heeft die radio-straling toch… Een paar dagen ben ik even uit de running geweest en heb ik enorm veel geslapen en gerust. Maar nu krabbel ik er langzamerhand wel weer bovenop…
Het buikgriepvirus is niet het enige virus dat Zuid-Afrika in zijn ban heeft. Momenteel heerst ook het cricketvirus: Zuid-Afrika is nog steeds in de race om zich te plaatsen voor de halve finales van het WK Cricket in de West Indies, maar dan moet er komende week toch echt van Engeland gewonnen worden. Zelf wacht ik hier nog op uitleg van deze sport door mijn huisgenoten, maar het roep bij mij al veel “excitement” op om alleen al de beleving van Zuid-Afrikanen bij deze sport te zien. Het begint een beetje op ons supportersgedrag te lijken als wij Oranje tijdens een WK aanschouwen, hoewel ze hier alle petjes, sjaals en alle andere toeters en bellen achterwege laten. Maar het is prachtig om als buitenstaander de heftige beleving van Zuid-Afrikanen bij deze sport te zien…Helaas stond deze sport de afgelopen tijd ook op zeer negatieve wijze in het nieuws hier: de Zuid-Afrikaanse coach van Pakistan – Bob Woolmer – werd tijdens de wereldkampioenschappen vermoord. Nog steeds gaan er speculaties rond dat een gokcircuit rondom cricketwedstrijden een reden voor de moord zou kunnen zijn. Bovendien zou Woolmer een boek uitbrengen, waar hij schokkende dingen zou zeggen… Wordt vervolgd…
Een ander schokkend bericht uit de Zuid-Afrikaanse krant: De hoofdstad Johannesburg kampt door de ziekte AIDS met een tekort aan begraafplaatsen. Inmiddels zijn 24 van de 35 begraafplaatsen van de stad vol. Hoewel er op de andere begraafplaatsen nog plekjes zijn, is het volgens burgemeester Masondo van Johannesburg tijd om ook minder traditionele begrafenissen te gaan overwegen.
Hoe groot het AIDS-probleem hier in Zuid-Afrika wordt me hier iedere dag weer opnieuw duidelijk. Afgelopen vrijdag woonde ik een bijeenkomst bij van de WC-Nacosa, een organisatie die in de Westkaap-provincie het netwerken probeert te bevorderen tussen de overheid en de NGO’s. Bij de bijeenkomst van vrijdag waren tal van organisaties aanwezig om onder meer te luisteren en te reageren op de nieuwe AIDS-strategie van de provincie. Daarbij werden de keiharde cijfers van AIDS hier in Zuid-Afrika me nog eens onder de neus gewreven: op dit moment lopen er hier in Zuid-Afrika 2 miljoen geïnfecteerd mensen rond en per jaar komen daar ongeveer 500.000 nieuwe infecties bij. Het schokkende aan dit laatste is dat het steeds vaker de jongere groep van tussen de 15 en 24 jaar is die door de ziekte wordt getroffen.
De oorzaak hiervoor werd me eerder deze week duidelijk tijdens een bijeenkomst van één van de sharegroepen (hierbij worden HIV/AIDS-geïnfecteerden en geaffecteerden bij elkaar gebracht), waarmee Ubuntu Ministries werkt. Daar vertelt een vrouw over een opvanghuis in Khayelitsha, waar regelmatig een meisje komt binnen rennen met het verhaal verkracht te zijn. Niemand kijkt er meer van op. Het begint bij het normale leven te horen. In Khayelitsha – één van de jongste townships in Kaapstad - is 80 procent van de gemeenschap HIV-positief. Voor het grootste deel gaat het om jonge meisjes, die verkracht zijn…
Het contrast is groot als ik even later op de site van RTV Noord lees dat het aantal nieuwe HIV-besmettingen in de stad Groningen vorig jaar met bijna 80 procent gestegen is ten opzichte van 2005. In totaal zijn er 25 nieuwe HIV-patienten in de stad bijgekomen. Volgens de GGD ligt de oorzaak voor de stijging vooral aan het feit dat mensen zich meer hebben laten testen op geslachtsziekten. Bovendien denkt de GGD dat mensen minder bang zijn voor HIV en AIDS en daarom geen goede bescherming gebruiken. Dit laatste baart de GGD grote zorgen… En terecht. De gevolgen van dit gedrag zie ik hier in Zuid-Afrika op grote schaal…